Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...

Phenibut: een Oost-Europees geneesmiddel dat online als supplement wordt verkocht

Phenibut is een middel dat op GABA lijkt, een boodschapperstof van het zenuwstelsel, en het werkt volgens een overzichtsartikel uit 2024 vooral op GABA-B-, GABA-A- en bèta-fenethylaminereceptoren. In Oost-Europese landen is phenibut volgens een artikel uit 2024 een geregistreerd geneesmiddel op recept, onder meer tegen angst, slapeloosheid en alcoholontwenning.

Bij langdurig gebruik kan phenibut volgens het overzichtsartikel gewenning geven, en plots stoppen kan een ontwenningssyndroom uitlokken dat behandeling nodig kan hebben. Alleen een laboratoriumtest laat zien of phenibut in het lichaam zit, en een standaard drugsscreening zoekt er volgens het overzichtsartikel niet naar.

Geen van de laboratoriumgidsen die voor phenibut zijn gelezen, noemt een referentiewaarde: Unilabs zoekt fenibut in een urinescreening op nieuwe psychoactieve stoffen, en Diagnostiek voor U rapporteert fenibut in urine in microgram per milliliter (µg/mL).

Beoordeling door arts inbegrepen

Phenibut is een geneesmiddel dat op GABA lijkt, in de voormalige Sovjet-Unie is ontwikkeld en online als supplement wordt verkocht. Geen gelezen laboratoriumgids noemt een referentiewaarde voor phenibut.

  • Phenibut ontbreekt volgens een overzichtsartikel uit 2024 in de standaardprotocollen voor drugsscreening.
  • In een studie bij gezonde vrijwilligers was de halfwaardetijd van phenibut in het bloed 5,3 uur na één dosis van 250 mg.
  • Unilabs zoekt fenibut in een urinescreening op nieuwe psychoactieve stoffen, en Diagnostiek voor U rapporteert fenibut in urine in µg/mL; phenibut staat niet in de bepalingenlijst van Star-SHL.

Phenibut: wat deze test meet

Een test op phenibut kijkt of het middel in een monster aanwezig is, en Diagnostiek voor U drukt de gevonden hoeveelheid uit in microgram per milliliter (µg/mL). Diagnostiek voor U laat de bepaling uitvoeren bij MVZ Dessau, en Unilabs stuurt zijn screening op nieuwe psychoactieve stoffen naar de Apotheek Haagse Ziekenhuizen, waar LC-HR-MS wordt gebruikt, een vorm van massaspectrometrie die een stof aan zijn exacte massa herkent.

Phenibut: waarom deze waarde ertoe doet

Phenibut wordt online aangeprezen met claims als "helps balance mood" en "promotes focus, relaxation, and positive mood", die de auteurs van een overzichtsartikel uit 2024 in hun zoektocht naar phenibut-producten tegenkwamen en misleidend noemen. Phenibut kan volgens hetzelfde artikel sterk op andere middelen inwerken, zoals middelen tegen angst, antipsychotica, kalmerende middelen, opioïden en middelen tegen epilepsie.

In Frankrijk, Italië en Litouwen, in de Verenigde Staten en in Australië is phenibut volgens het overzichtsartikel verboden, en toch is het online gemakkelijk te krijgen.

Phenibut: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
Uitgebreid 10-Panel · €349,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Phenibut: wanneer is meten zinvol?

Volgens de Apotheek Haagse Ziekenhuizen (AHZ), die de urinescreening van Unilabs op nieuwe psychoactieve stoffen uitvoert, is die screening, waarin ook fenibut zit, bedoeld bij een vermoeden van misbruik of vergiftiging en ter controle tijdens ontwenning. Volgens een overzichtsartikel uit 2024 ontbreekt phenibut in standaard drugsscreeningsprotocollen, wat een juiste diagnose vaak in de weg staat. Unilabs rekent voor zijn urinescreening op nieuwe psychoactieve stoffen met een doorlooptijd van 2 weken, en Diagnostiek voor U noemt 13 dagen voor fenibut, van binnenkomst op het lab tot de uitslag, bij 95% van de bepalingen.

Een aantoonbaarheidstermijn in dagen voor phenibut is in de gelezen bronnen niet te vinden; het overzichtsartikel noemt alleen een halfwaardetijd in het bloed van 5,3 uur, gemeten in één studie na één dosis van 250 mg bij gezonde vrijwilligers.

Phenibut: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een phenibut-uitslag "niet aangetoond" wil zeggen dat er in het onderzochte monster geen phenibut is gevonden. Phenibut werd in de jaren zestig ontwikkeld als geneesmiddel voor het Sovjetleger en wordt in sommige landen van de voormalige Sovjet-Unie nog gebruikt.

Hoge waarden

Een phenibut-uitslag "aangetoond" wil zeggen dat het middel in het monster zit. Als bijwerkingen van phenibut noemt een overzichtsartikel uit 2024 sufheid, lusteloosheid, onrust, een snelle hartslag en verwardheid, en bij een overdosis kan het beeld volgens het artikel lopen van een verlaagd bewustzijn tot delier en psychose.

De meeste gevallen van bijwerkingen door phenibut werden volgens studies die het artikel aanhaalt gezien bij jonge mannen, tussen 75% en 80% van de gevallen.

Phenibut: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verhoogt

  • Supplement zonder phenibut op het etiket

    Een overzichtsartikel uit 2024 meldt, met verwijzing naar eerder onderzoek, dat een aantal voedingssupplementen vaak flinke hoeveelheden phenibut bevat zonder dat het op het etiket staat.

  • Geneesmiddel op recept in Oost-Europa

    In Oost-Europese landen is phenibut een geregistreerd geneesmiddel op recept, onder meer tegen angst, slapeloosheid en alcoholontwenning.

  • Online gekocht als middel om beter te denken

    Phenibut is populair geworden als middel om beter te denken, doordat het online actief wordt aangeprezen als voedingssupplement.

Phenibut: leefstijl en deze waarde

Stoppen met phenibut na langdurig gebruik kan ontwenning geven: volgens een overzichtsartikel uit 2024 is ontwenning het vaakst voorkomende gevolg van langdurig gebruik en gewenning. Een phenibut-verslaving vraagt volgens het artikel vaak om opname en behandeling, meestal met baclofen en fenobarbital. Voor een phenibut-vergiftiging bestaat volgens het artikel op dit moment geen specifieke behandeling; de aanbevolen aanpak omvat ondersteunende zorg en bestrijding van de klachten.

Phenibut: veelgestelde vragen

Kan phenibut in een supplement zitten zonder dat het op het etiket staat?

Ja, phenibut kan in een supplement zitten zonder op het etiket te staan: een overzichtsartikel uit 2024 meldt, met verwijzing naar eerder onderzoek, dat een aantal voedingssupplementen vaak flinke hoeveelheden phenibut bevat die niet op het etiket vermeld staan.

Is phenibut legaal?

Phenibut is volgens een overzichtsartikel uit 2024 verboden in Frankrijk, Italië, Litouwen, de Verenigde Staten en Australië, terwijl het in Oost-Europese landen volgens een artikel uit 2024 een geregistreerd geneesmiddel op recept is. De Nederlandse status van phenibut staat in geen van de gelezen bronnen.

Hoe ernstig is ontwenning van phenibut?

Ontwenning van phenibut kan ernstig zijn: volgens een literatuuroverzicht dat een overzichtsartikel uit 2024 aanhaalt, had 95,7% van de gevallen van acute phenibut-ontwenning een behandeling nodig. Het overzichtsartikel beschrijft ook gevallen waarin psychomotorische onrust niet reageerde op behandeling met medicijnen.

Phenibut: bronnen

  1. Gurley BJ, Koturbash I. Phenibut: A drug with one too many 'buts'. Basic Clin Pharmacol Toxicol 2024;135(4):409-416. (opgehaald 2026) pmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Upmanis T, et al. Purchasing 'Nootropics' Online: Identification and Quantification of Ingredients in Phenibut-Containing Products. Medicina (Kaunas) 2024. (opgehaald 2026) pmc.ncbi.nlm.nih.gov

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport
Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

Phenibut

€114,-