Een bloedtest kijkt weken terug, een urinetest dagen. Maar wat als u maanden moet kunnen aantonen, bijvoorbeeld dat u een langere periode niet of nauwelijks hebt gedronken? Dan komt de EtG-haartest in beeld, de enige alcoholtest die zo ver terugkijkt. De vraag is alleen: hoe ver precies, en wat zegt de uitslag wel en niet?
Haar groeit en legt onderweg sporen vast. Daardoor werkt een haaranalyse als een tijdlijn. Hieronder leest u hoe haarlengte zich vertaalt naar een terugkijkperiode, welke drempelwaarden gangbaar zijn, en waar de grenzen van de methode liggen.
Wat meet een EtG-haartest?
EtG staat voor ethylglucuronide, een direct afbraakproduct dat ontstaat wanneer het lichaam alcohol verwerkt. Een klein deel daarvan zet zich af in de haarschacht naarmate die groeit. Door een haarstreng te analyseren, meet een lab hoeveel EtG zich over die groeiperiode heeft opgehoopt. Anders dan CDT, dat een patroon in bloed weerspiegelt, legt EtG in haar gebruik over een veel langere periode vast.
Onze stelling: de haartest is krachtig voor een lange terugblik, maar wie hoopt op een dag-voor-dag-reconstructie komt bedrogen uit. Het is een gemiddelde, geen kalender.
Hoe vertaalt haarlengte zich naar een terugkijkperiode?
Hoofdhaar groeit gemiddeld ongeveer één centimeter per maand. Daardoor bepaalt de lengte van de geanalyseerde streng hoe ver de test terugkijkt. De onderstaande tabel maakt dat concreet.
| Haarlengte (vanaf de hoofdhuid) | Indicatieve terugkijkperiode |
|---|---|
| 1 cm | ± de afgelopen maand |
| 3 cm | ± de afgelopen 3 maanden |
| 6 cm | ± de afgelopen 6 maanden |
In de praktijk wordt vaak een segment van drie centimeter dicht bij de hoofdhuid geanalyseerd, goed voor ongeveer drie maanden. Langere strengen kunnen verder terugkijken, maar de betrouwbaarheid naar het uiteinde toe neemt af. Lichaamshaar groeit anders dan hoofdhaar en geeft daarom een minder scherpe tijdlijn.
Wanneer wordt een haartest meestal gevraagd?
De haartest is geen test voor de vraag "heb ik gisteren gedronken". Hij komt juist in beeld als iemand een langere periode moet kunnen onderbouwen. Veelvoorkomende aanleidingen zijn een traject waarin onthouding aannemelijk gemaakt moet worden, een persoonlijke wens om over meerdere maanden zekerheid te hebben, of een situatie waarin een momentopname onvoldoende is.
Onze stelling: voor het aantonen van onthouding over maanden is geen enkele andere alcoholtest een serieus alternatief. Bloed en urine vangen dat venster simpelweg niet. Tegelijk geldt: wie alleen recent gebruik wil uitsluiten, schiet met een haartest zijn doel voorbij en is met EtG in urine beter af.
Welke drempelwaarden worden gebruikt?
Laboratoria hanteren internationaal afgesproken drempels om de mate van gebruik in te schatten. Deze richtwaarden, mede gebaseerd op de richtlijnen van de Society of Hair Testing, worden vaak als volgt geduid:
| EtG in haar (pg/mg) | Indicatieve duiding |
|---|---|
| Onder ± 5 pg/mg | Past bij onthouding of zeer laag gebruik |
| ± 5 tot 30 pg/mg | Past bij matig, herhaald gebruik |
| Boven ± 30 pg/mg | Past bij chronisch hoog gebruik |
Belangrijk: dit zijn richtwaarden voor duiding, geen harde grenzen. Het Trimbos-instituut en het RIVM benadrukken dat individuele factoren, zoals haarkleur, haarverzorging en cosmetische behandelingen, de gemeten EtG kunnen beïnvloeden. Een verhoogde of juist lage waarde hoort daarom altijd door een arts in context te worden geplaatst.
Waar liggen de grenzen van de haartest?
De haartest is sterk in terugblik, maar kent beperkingen:
- Geen dagniveau: de uitslag is een gemiddelde over de gemeten lengte, niet een dag of week.
- Cosmetische invloed: intensief wassen, bleken of verven kan EtG verlagen.
- Laat startpunt: heel recent gebruik (de laatste dagen) zit nog niet in het gemeten segment; daarvoor is EtG in urine geschikter.
Daarnaast meet EtG in haar wel het gemiddelde over de gemeten lengte, maar geen exacte hoeveelheid alcohol: de drempelwaarden geven een richting, geen aantal glazen. Voor een betrouwbare duiding is daarom altijd het volledige beeld nodig, inclusief het soort haar dat is afgenomen en de wijze van afname.
Voor heel recent gebruik of een patroon van enkele weken zijn andere markers logischer. Een CDT-test voor alcohol kijkt bijvoorbeeld twee tot drie weken terug. Welke marker bij welke vraag past, zetten we volledig op een rij in de pijler alcohol aantonen: wat CDT, EtG en een bloedtest laten zien, en de complete tijdsvensters vindt u in hoe lang is alcohol aantoonbaar in bloed, urine en haar.
Elk bloedtestresultaat bij Zuivertest bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Een test kan duidelijkheid geven, maar vervangt geen medisch advies. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.
Bronnen
- Trimbos-instituut, informatie over alcoholmarkers (trimbos.nl)
- RIVM, alcohol en gezondheid (rivm.nl)
- Society of Hair Testing, consensus over EtG in haar (soht.org)
Auteur
Zuivertest
Dr. Naimi, BIG-geregistreerde arts, ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen. Lees ons medisch beleid
